« C'hoant 'moa bevañ evel un Indianez ! » : Marilia Petite, peizantez ha skrivagnerez

Tost degouezhet omp e ti Marilia Petite war maezioù Tremargad, e Kreiz-Breizh. A-benn un nebeud metradoù e vo mat… Met diaes eo tremen dirak ar marc'h pounner a zo o vale war an hent strizh. Triskell eo hec'h anv. Warni, Artémis, ur plac'hig. A-gleiz dezho emañ Marilia, gant he blev kistin hir. Ar bugel a zo merc’h d’ur vignonez dezhi, hag aet eo war varc'h da gas Triskell en-dro d’ar parkeier. Evel Artémis e oa bet dizoloet gant Marilia Petite he bro, amañ, war varc'h. Ul liamm kreñv he deus ar vaouez, 42 vloaz anezhi, gant al loened a sikoure el labourioù er parkeier. "Ar vro oa bet savet evit ar c'hezeg, gant ar c'hezeg, a-raok na zeufe an draktourien da zistrujañ pep tra" , emezi azezet bremañ en he yourt, gant ur banne te.

En he familh peizanted eus bro Pourlet, kostez he mamm, e oa bet spontus an adlodennañ. Gwalleurioù ha dleoù a oa bet degaset d’an ti : "Ma eontr a laboure en tiez-feurm all evit paeañ ar mekanikoù, ker-ruz. Marvet eo bet abalamour d'ur falc'herez. Goulennet oa bet d'am mamm kemer e bost-labour." Ur wir beizantez eo hervezi, o vont c'hoazh gant ur falz en he daouarn war ar maez. Kemeret he deus Marilia skouer he mamm, o falc'hat evel gwechall "gant ur c'heñvereriaj er familh" . An dra-se a vez gwelet en teul-film diwar he fenn he deus kenskrivet, À la source , gant ur strollad o falc'hat he zachenn a 5,5 hektar. Lakaat buhez en-dro amañ a zo kaoz e film Bruno Deniel-Laurent hag a vo skignet d’ar 1añ a viz Here war Frañs 3 Breizh . E koun Kostia, tad he bugale lazhet e 2015 e-kerzh un emgann gant un den all, eo bet savet : "Kendalc'het e vez an dialog asambles daoust d'ar marv, toud ar pezh a ran a zo liammet gantañ" .

E 2010, da 26 vloaz, he doa graet anaoudegezh gantañ pa oa bet dizoloet ganti pobl war vale an Udeged, e reter Bro-Rusia. Du-hont e oa aet gant un amezeg, war varc'h-houarn, da zizoleiñ koadoù kentañ ar bed. "C'hoant 'moa bevañ evel un Indianez !" , he deus soñj. N'eo ket aet pelloc'h, piket e oa bet he c'halon gant Kostia, unan eus an Udeged. Chaseal ha pesketa a veze graet ganto evit bevañ. O-unan eo bet ar c'houplad o vevañ, e-kreiz an Taiga, dindan koñdisionoù strizh : erc'h ha -30°C er goañv, glav trovanel en hañv.

Goude e varv e oa aet ha deuet Marilia etre Bro-Rusia ha Tremargad e-pad ur frapad. E 2021 he doa graet he soñj en em staliañ da vat, e Tremargad, gant he daou faotrig. En un draonienn avelleg ha diaes da verañ he deus komprenet, tamm ha tamm, peseurt gwez plantañ, peseurt loened mirout… "Kroget 'meus gant mann, graet 'meus anaoudegezh gant an douar hag an dour." Abalamour d'an hañvezhioù tommoc'h e ranker plantañ gwez ha sevel kleuzioù, kuit d'an dour mont kuit. "Ma vez gleb a-walc'h amañ e vo douar» , a zispleg Marilia. «Moaien 'vo plantañ gwez tilh, haleg, onn."

Mont da zeskiñ brezhoneg a oa he fal pa 'z eo deuet en-dro da Vreizh : "Klask a ran advevañ al liamm, dre ma oa aet kuit ma familh brezhonegerez. Chom a ra ur breur hag ur c'hoar d’am mamm-gozh met ne vezan ket pedet pa gaozont brezhoneg en ur c'hoari kartoù." Lorc’h a zo en he mamm bremañ ha kas a ra gerioù e brezhoneg dezhi "a-daol-trumm" .